Samenvatting
Als kunstenaars hebben wij, mede op basis van het recht op adequate huisvesting en culturele participatie, een sterke aanspraak op het leegstaande voormalig kindertehuis in Hoek van Holland. De overheid heeft hier — door niet terug te kopen, geen ontwikkelplan te presenteren en buurtparticipatie te negeren — haar zorgplicht verzaakt . Ons voorstel om het pand als duurzame, circulaire broedplaats te transformeren valt binnen zowel internationale mensenrechten (recht op huisvesting, culturele participatie) als gemeentelijk broedplaatsenbeleid . Als conceptueel kunstenaar Cornelis van Klaveren, behorend tot een ‘uitstervend ras’, beschouw ik deze ingreep als uitvoerend programma binnen mijn manifest LivingArt: een levende performance die zowel het pand als de gemeenschap nieuw leven inblaast.
Juridische grondslagen
Internationaal recht
Recht op adequate huisvesting
Artikel 11(1) van het Internationaal Verdrag inzake Economische, Sociale en Culturele Rechten (IVESCR) erkent huisvesting als onderdeel van het recht op een adequaat levensstandaard .
VN-richtlijnen
General Comment No. 4 van het VN-Comité voor Economische, Sociale en Culturele Rechten benadrukt dat dit recht onlosmakelijk verbonden is met waardigheid, veiligheid en deelname aan de samenleving .
EU-Grondrechtenhandvest
Artikel 7 Handvest van de Grondrechten van de EU: “Iedereen heeft recht op eerbiediging van zijn woning” .
Nationaal en lokaal
College voor de Rechten van de Mens
Het Nederlandse recht beschouwt behoorlijke huisvesting als fundamenteel; de overheid moet dak- en thuisloosheid voorkomen en toegang garanderen voor kwetsbaren .
Gemeentelijk broedplaatsenbeleid
Rotterdam ondersteunt creatieve initiatieven in gemeentelijke panden om betaalbare werk- en woonruimte te bieden aan kunstenaars die geen commerciële prijzen kunnen opbrengen .
Wanbeleid en verkwanseling van zorgplicht
Terugkoop en onderhoud
De gemeente Rotterdam besloot in januari 2022 af te zien van terugkoop, ondanks een voorkeursrecht, en huurt sindsdien een vervallen complex zonder ontwikkelplan .
Gebrek aan participatie
Omwonenden kregen nauwelijks inspraak; een rechter legde bouwplannen stil wegens onvoldoende participatie .
Juridische impasse
Zonder gedragen plan blijft het terrein juridisch onbestemd en vervalt het tot spookterrein .
Recht op creatieve broedplaats
Definitie broedplaats
Broedplaatsen zijn plekken waar kunstenaars werken én wonen, met focus op experiment, gemeenschap en niet-commercieel doel .
Economische en sociale meerwaarde
Dergelijke plekken stimuleren innovatie, talentbehoud en sociale cohesie in de buurt .
Duurzaam hergebruik
Het LivingArt-project wil materialen circulair inzetten en buurtbewoners betrekken bij opknapwerk, conform gemeentelijke ambities voor sociale duurzaamheid .
LivingArt-manifest: de kunstenaar als bedreigde soort
Als conceptueel kunstenaar Cornelis van Klaveren treed ik op als ‘uitstervend ras’, een metafoor voor de kwetsbare positie van kunst in een neoliberale stad. Mijn manifest LivingArt stelt o.a:
1. Performance = Leven: het bezetten en opknappen is een doorlopende kunsthandeling.
2. Soevereiniteit in bruikleen: de gemeenschap krijgt tijdelijk zeggenschap, herwinnen van gedelegeerde soevereiniteit.
3. Ecologische circulaire economie: hergebruik van bouwmaterialen als kunstobject.
4. Participatieve democratie: bewoners worden mede-makers, niet slechts gebruikers.
Conclusie
Wij hebben op grond van internationale en nationale mensenrechten, gemeentelijk broedplaatsenbeleid en de verkwanselde zorgplicht van overheid en gemeente een valide aanspraak op het voormalig kindertehuis in Hoek van Holland. Door er een LivingArt-broedplaats te vestigen, herstellen wij zowel het pand als de relatie met de buurt, en voeren wij een noodzakelijke artistieke en sociale performance uit die past binnen ons manifest én binnen de juridische kaders die dit recht ondersteunen.
Samenvatting
Wij nodigen alle buurtbewoners van Hoek van Holland uit om samen het voormalig kindertehuis aan de ’s-Gravenzandseweg nieuw leven in te blazen als duurzame broedplaats voor wonen én werken. Dit terrein is al jaren leeg en vervallen en wordt door velen als spookterrein ervaren . Rotterdam’s Atelier- en Broedplaatsenbeleid stimuleert juist betaalbare, experimentele werk- en leefruimtes voor creatief talent, met aandacht voor betaalbaarheid, duurzaamheid en stedelijke ontwikkeling . In mijn oeuvre Het moment: fictie of realiteit onderzoeken we de kracht van onze gezamenlijke waarheid, waarbij de ambtenaar de burger volgt en samen met ons dit project tot een succes maakt .
Formele oproep
Geacht(e) bewoner(s),
Wij doen hierbij een dringend beroep op uw visie en betrokkenheid bij de herbestemming van het voormalig kindertehuis in Hoek van Holland. Dit initiatief valt volledig binnen het gemeentelijk kader voor broedplaatsen, dat ruimte biedt aan creatieven om bij te dragen aan leefbaarheid en innovatie in de wijk .
1. Uw dromen en wensen
Welke woon-werkinrichting heeft ú nodig om uw creatieve praktijk te laten floreren?
Hoe kunnen we samen duurzame circulaire materialen hergebruiken om zowel pand als gemeenschap te versterken?
2. Participatieniveau
Wij streven naar de hoogste trede van burgerparticipatie: partnerschap en gedelegeerde macht, waarin ú meebeslissend bent over inrichting en beheer .
3. Juridische en sociale onderbouwing
Artikel 7 EU-Handvest erkent het recht op eerbiediging van de woning; dit project biedt een maatwerkvoorziening voor kunstenaars in broodnodige betaalbare huisvesting .
Evaluaties laten zien dat broedplaatsen een belangrijke impuls geven aan zowel culturele als sociale cohesie in Rotterdamse wijken .
Wij verzoeken u uw idealen, woon- en werkbehoeften en dromen vóór 15 mei 2025 in te dienen via onze contactpagina of tijdens de inloopbijeenkomst van een ‘pannenkoeken bijeenkomst’. Samen geven wij vorm aan een Levende Kunst-broedplaats waarin fictie of realiteit versmelt tot onze gezamenlijke waarheid.
Informele oproep
Hey buren van de Hoek!
Zin om samen van dat lege, spookachtige kindertehuis een toffe, duurzame creatieve hotspot te maken? In mijn kunstmanifest Het moment: fictie of realiteit laten we zien hoe de kracht van onze gezamenlijke droom werkelijk kan worden. Denk je groot: een mix van atelier, co-working, stadsmoestuin, pop-up café of wat jij verzint – alles van hergebruikte materialen!
Wat zijn jouw woon-werk-dromen? Wil je een stille studio, een levendige makers-hub of juist iets heel anders? Laat van je horen vóór 15 mei, zodat de ambtenaar écht naar ons luistert en we samen knallend van start gaan! 🎨🏠✨
Samenvatting
Wij doen een concreet zakelijk voorstel aan eigenaar Park Wonen en de gemeente Rotterdam om het voormalig kindertehuis aan de ’s-Gravenzandseweg in Hoek van Holland te transformeren tot een duurzame woon-werkbroedplaats voor kunstenaars en creatieve ondernemers. Dit plan voldoet volledig aan:
het gemeentelijke atelier- en broedplaatsenbeleid ,
de Omgevingsplan-bestemming Maatschappelijk-2 ,
de huur- en participatieverplichtingen richting omwonenden .
We weerleggen alle bezwaren (stikstof, participatie, financiële risico’s) en introduceren een publiek-private coöperatie en stichting-structuur die juridische kaders en financiering borgt. Hiermee creëren we een toekomstbestendige broedplaats die zowel maatschappelijke als economische meerwaarde levert.
1. Achtergrond en context
Leegstand en staat van onderhoud
Het pand is sinds 2022 ongebruikt, valt onder bestemming Maatschappelijk-2 en zorgt voor huurkosten zonder nut .
Bezwaren en schorsing
De omgevingsvergunning voor noodopvang Oekraïense vluchtelingen werd in juni 2023 geschorst wegens stikstof- en participatiebezwaren .
2. Doelstellingen
1. Herontwikkeling tot betaalbare woon-werkunits voor professionele kunstenaars en creatieve ondernemers.
2. Participatie van omwonenden volgens gemeentelijk beleid, met klankbordgroep en beheercommissie .
3. Duurzaamheid door circulair hergebruik van materialen (LivingArt-principe).
4. Financiële haalbaarheid via mix van huurovereenkomst, gemeentelijke cultuurlening en deelnemersbijdrage.
3. Uitwerking voorstel
4. Weerleggen van bezwaren
5. Juridische structuur (concept)
5.1 Coöperatie LivingArt Broedplaats U.A.
Leden: kunstenaars (min. 10) en maatschappelijke partners.
Doel: exploiteren en beheren van woon-werkunits.
Winstbestemming: reserves voor onderhoud en maatschappelijke projecten.
5.2 Stichting Broedplaats Hoek van Holland
Doel: ontvangen en beheren van subsidies, crowdfunding-opbrengsten en leningen.
Bestuur: onafhankelijke voorzitter + vertegenwoordigers coöperatie + omwonenden.
5.3 Overeenkomsten
Huurovereenkomst SKAR-coöperatie: collectief contract met Park Wonen via SKAR-structuur .
Samenwerkingsovereenkomst gemeente-coöperatie: participatieclausules en garantstellingen.
Leningsovereenkomst Cultuurlening met Gemeente/Rijk voor renovatie .
6. Risicoanalyse en mitigatie
7. Conclusie & Call to Action
Wij verzoeken Park Wonen en de gemeente Rotterdam onverwijld in te stemmen met:
1. het afgeven van de collectieve huurovereenkomst aan Coöperatie LivingArt Broedplaats U.A.;
2. een samenwerkingsovereenkomst inclusief gemeentelijke garantstelling en participatieclausules;
3. vrijgave van cofinanciering via Rotterdamse Cultuurlening en crowdfunding-matching.
Met deze structuur vervullen wij de maatschappelijke, culturele en duurzame ambities van alle stakeholders en garanderen wij een succesvolle transformatie van het voormalig kindertehuis tot een levendige broedplaats. Laten we dit plan per direct formaliseren zodat de eerste renovaties beginnen in Q3 2025.
1. Betekenis U.A. (Uitgesloten Aansprakelijkheid)
Bij een coöperatie U.A. zijn de leden niet aansprakelijk voor het tekort van de coöperatie bij ontbinding; de statuten sluiten elke verplichting van leden uit om tekorten aan te vullen .
Deze vorm wordt vaak gekozen om financieel risicodragend ondernemerschap te beperken, terwijl de coöperatie zelf wel rechtspersoonlijkheid en toegang tot leningen en subsidies behoudt .
Wettelijke basis: Boek 2 BW artikel 54 lid 2 stelt dat achter de naam ‘coöperatie’ de letters U.A., B.A. of W.A. moeten staan (Uitgesloten, Beperkte of Wettelijke Aansprakelijkheid) .
3. De term “broedplaats”
Definitie: Een broedplaats is een pand of complex waar creatieve professionals (kunstenaars, ontwerpers, culturele ondernemers) wonen en/of werken, met een nadruk op experiment en samenwerking .
Doel: Bevorderen van innovatie door kruisbestuiving, ondersteuning van startende makers, en versterking van lokale cultuur en economie .
Beleid Rotterdam: Onder het Atelier- en Broedplaatsenbeleid (2023–2030) streeft Rotterdam naar 100.000 m² creatieve werkruimte in 2030, met SKAR als uitvoeringspartner voor betaalbare ateliers .
4. Toepassing in “Coöperatie LivingArt Broedplaats U.A.”
“Coöperatie … U.A.”: juridische vorm waarin kunstenaars en maatschappelijke partners samenwerken zonder persoonlijk financieel risico
“Broedplaats”: duidt de functie—gezamenlijke woon-werkruimtes voor creatieven binnen Rotterdam’s beleidskaders .
5. Conclusie
U.A. betekent dat leden niet persoonlijk aansprakelijk zijn voor de schulden van de coöperatie .
Broedplaats beschrijft de creatieve nieuwe bestemming: een experimentele, collectieve woon-werkplek voor kunstenaars, gedragen binnen Rotterdam’s Atelier- en Broedplaatsenbeleid .
Symbolisch
Wat ooit de ideële roeping was van een kindertehuis – het beschermen en voeden van kwetsbare kinderen – transformeert hier tot een ode aan het ’pure kind in onszelf’, de ongerepte bron van creatieve autoriteit. Door het pand niet enkel als gebouw te zien, maar als metafoor voor onze innerlijke kindsheid, roepen we op tot een kunstzinnige wedergeboorte: elke steen, elke vogelnoot, elke penseelstreek elk geschreven woord, elke behoefte wordt een manifestatie van onze eigen scheppingsmacht; ‘van de fictie naar realiteit’.
1. Het kindertehuis als symbool
Het voormalig kindertehuis stond lange tijd leeg, een spookterrein vol echo’s van verleden zorg en verloren dromen . Niet langer eisen we het op als gebouw, maar als arena voor de transformatie van maatschappelijke idealen naar innerlijke realisatie.
1.1 Van opvang naar opwekking
Waar vroeger kinderen tijdelijke veiligheid vonden, nodigen wij nu het innerlijke kind uit – dat deel van ons dat onbevangen speelt, droomt en experimenteert . Niet de overheid, noch de eigenaar is hier de autoriteit, maar het pure scheppingskind in elke bewoner.
2. Het pure kind als creatieve autoriteit
De psychologische term ‘inner child’ verwijst naar de spontane, ongeremde kern van verbeelding en intuïtie die Carl Jung de “Divine Child” noemde . In kunstpraktijk betekent dit: ideeën boven materie, spel boven protocol, en eigenwaarde als hoogste maatstaf .
2.1 Spelen als methode
Kinderen benaderen de wereld met onbevangen nieuwsgierigheid; voor de kunstenaar is dit methodologisch fundament. Door bouwen met gevonden materialen herontdekken we de kinderlijke anarchie van creatie .
2.2 Autoriteit vanuit onschuld
In plaats van top-down regels, erkennen we de kinderlijke stem als wetgevende macht: elk idee krijgt gelijk gewicht, elke fout is een vondst . Deze democratie van verbeelding is het hart van het LivingArt-manifest.
3. Kunstzinnige verwoording
> “In deze hallen echode ooit het gelach van kwetsbare zieltjes. Nu weerklinkt het lachen van ons innerlijk kind, vrij van systeem, vrij van angst. Hier regeert niet de ambtenaar, noch de markt, maar de zachte stem van de kinderlijke geest – onfeilbaar in haar recht op spel en schepping.” -cornelis van Klaveren-
Wij dwingen het oude ideaal om te ontwaken: niet als administratie, maar als levende performance waarin wij zelf de protagonisten zijn. Elk raam, elke gang, elke tuin wordt podium voor de opkomst van de gezamenlijke waarheid.
4. Uitvoering als ritueel
1. Schoonmaak ceremonie: samen bewerken we het verval met hergebruikte materialen, als metafoor voor heling van persoonlijke trauma’s .
2. Speelatelier: ruimtes waar volwassenen weer durven bouwen met blokken, kleuren mengen zonder doel en verhalen schrijven in krijt ‘Ik Moet Niks’ geuit in essay hier op de site..
3. Publieke manifestatie: periodiek ‘KinderKunstMarkt’ waarin elke bewoner zijn innerlijk kind toont, van krijttekening tot interactieve performance en gezinnen uitnodigt om gezamenlijk creatief te zijn. De mobiele telefoon blijft thuis..
5. Conclusie
De transformatie van het voormalige kindertehuis is geen vastgoedproject maar een levend kunstwerk: een sociaal-artistiek experiment waarin wij, als collectief innerlijk kind, onze eigen autoriteit in creatie herwinnen. Laat de muren spreken, laat het kind zingen – hier schrijven wij samen een nieuwe waarheid.
Citaten
Definition inner child
Jung’s Divine Child
Inner child creativity
Inner child work for creatives
Healing the inner child through art journaling
Embracing the creative inner child
Manifesto of Play taps inner child
Authority and freedom in art
Een email naar belanghebbenden
Aan Park Wonen
Betreft: Transformatie voormalig kindertehuis Hoek van Holland – collectieve huurovereenkomst
Geachte heer/mevrouw,
Wij zijn verheugd over de kans om samen met Park Wonen het voormalige kindertehuis in Hoek van Holland te transformeren tot een innovatieve broedplaats voor kunstenaars, een samenwerking die zowel uw maatschappelijk rendement als de leefbaarheid van de wijk aanzienlijk zal versterken .
Als eigenaar van het terrein heeft u de wettelijke plicht om uw vastgoedportefeuille zodanig te beheren dat maatschappelijke meerwaarde wordt gecreëerd, conform de rol van woningcorporaties onder de Omgevingswet .
Het uitgangspunt van circulair hergebruik en herbestemming zonder nieuwbouw sluit naadloos aan bij uw onderhouds- en beheerplicht en voorkomt additionele stikstofdepositie .
Onder de SKAR-voorwaarden biedt u zo betaalbare werk- en woonruimte aan, waarmee u het atelier- en broedplaatsenbeleid van Rotterdam ondersteunt en uw maatschappelijke doelen invult .
Een weigering om een collectieve huurovereenkomst aan onze Coöperatie LivingArt Broedplaats U.A. te verstrekken, zou lijnrecht ingaan tegen uw statutaire zorgplicht en het principe van beperkte aansprakelijkheid (U.A.) dat u zelf hebt gekozen .
Wij verzoeken u vriendelijk doch dringend om binnen vier weken de concept-huurovereenkomst conform SKAR-richtlijnen aan te bieden, zodat wij direct kunnen starten met de circulaire renovatie en het participatietraject .
Met vriendelijke groet,
Coöperatie LivingArt Broedplaats U.A. (i.o.)
Namens bestuur en leden
Aan de gemeente Rotterdam
Betreft: Samenwerkingsovereenkomst herbestemming ’s-Gravenzandseweg – participatie en zorgplicht
Geachte wethouder,
Wij zijn verheugd over de mogelijkheid om samen met de gemeente Rotterdam het voormalige kindertehuis aan de ’s-Gravenzandseweg te revitaliseren als maatschappelijke broedplaats, een initiatief dat perfect aansluit bij uw Atelier- en Broedplaatsenbeleid 2023–2030 .
Conform artikel 7 van het EU-Handvest heeft elke bewoner recht op eerbiediging van zijn woning en privéleven, een recht dat sterk wordt bevorderd door adequate culturele woon-werkvoorzieningen .
Bovendien verplicht artikel 11 van het Internationaal Verdrag inzake Economische, Sociale en Culturele Rechten de Staatspartijen, waaronder Nederland, om voldoende en geschikte huisvesting te garanderen, waarmee u niet slechts huurder, maar ook hoeder bent van deze grondrechten .
De Omgevingswet vereist vroegtijdige en vormvrije participatie, waarbij belanghebbenden actief worden betrokken in besluitvorming, een plicht die al is vastgelegd in uw participatiebeleid .
Een negatief besluit zou niet alleen uw zorgplicht schenden, zoals bleek uit rapportages over gemeenten die hun zorgplicht verwaarlozen bij huisuitzettingen, maar ook haaks staan op uw eigen beleidsdoelen voor sociale cohesie en culturele innovatie .
Wij verzoeken u vriendelijk doch onherroepelijk om binnen drie weken de samenwerkingsovereenkomst en gemeentelijke garantstelling te formaliseren, zodat de klankbordgroep kan starten met het participatietraject en de coöperatie haar renovatieplan kan uitvoeren .
Met vriendelijke groet,
Coöperatie LivingArt Broedplaats U.A. (i.o.)
Namens bestuur en bewonerscommissie
Zo bekijk ik de fictie en realiteit
wat een studie!
